기술 수용 모형(TAM) 구조방정식 (R)
중급
정량 분석
technological
r
난이도: 중급 — 실제 연구에 바로 적용 가능한 수준입니다.
개요
기술 수용 모형(Technology Acceptance Model, TAM)을 R의 lavaan 패키지로 구조방정식 분석한다. 지각된 유용성(PU), 지각된 용이성(PEOU), 태도(ATT), 사용 의도(BI) 간의 구조적 관계를 검증한다.
분석 절차
1단계: 모형 정의
lavaan 문법으로 측정모형(=~)과 구조모형(~)을 정의한다.
2단계: 모형 적합
sem() 함수로 모형을 적합한다. ML(최대우도) 추정법을 사용한다.
3단계: 적합도 평가
CFI > 0.90, TLI > 0.90, RMSEA < 0.08이면 모형이 수용 가능하다.
4단계: 경로 계수 해석
표준화 계수로 각 경로의 효과 크기를 비교한다. 예: PU → BI 경로가 0.5이면 PU가 1 표준편차 증가할 때 BI가 0.5 표준편차 증가한다.
코드 예제
library(lavaan)
library(semPlot)
# 측정모형 + 구조모형
model <- '
# 측정모형
PU =~ useful1 + useful2 + useful3
PEOU =~ easy1 + easy2 + easy3
ATT =~ attitude1 + attitude2 + attitude3
BI =~ intent1 + intent2 + intent3
# 구조모형
PEOU ~ PU
ATT ~ PU + PEOU
BI ~ ATT + PU
'
# 모형 적합
fit <- sem(model, data = survey_data, estimator = "ML")
summary(fit, fit.measures = TRUE, standardized = TRUE)
# 모형 다이어그램
semPaths(fit, whatLabels = "std", layout = "tree", edge.label.cex = 0.8)
참고문헌
Davis, F. D. (1989). Perceived usefulness, perceived ease of use, and user acceptance of information technology. MIS Quarterly, 13(3), 319-340.
코드 예제
R
library(lavaan) library(semPlot) # 측정모형 + 구조모형 model <- ' # 측정모형 PU =~ useful1 + useful2 + useful3 PEOU =~ easy1 + easy2 + easy3 ATT =~ attitude1 + attitude2 + attitude3 BI =~ intent1 + intent2 + intent3 # 구조모형 PEOU ~ PU ATT ~ PU + PEOU BI ~ ATT + PU ' # 모형 적합 fit <- sem(model, data = survey_data, estimator = "ML") summary(fit, fit.measures = TRUE, standardized = TRUE) # 모형 다이어그램 semPaths(fit, whatLabels = "std", layout = "tree", edge.label.cex = 0.8)
참고문헌
Davis, F. D. (1989). Perceived usefulness, perceived ease of use, and user acceptance of information technology. MIS Quarterly, 13(3), 319-340.